Γιατί τα social media δεν είναι προσωπικό ημερολόγιο

Το προσωπικό ημερολόγιο είναι το μέσο για να εκφραστούν οι ενδόμυχες σκέψεις και φόβοι, τα έντονα συναισθήματα, οι εμπειρίες και οι απόψεις. Είναι επίσης το κρυφό «μπαούλο» της μνήμης, εκεί που αποθηκεύονται γεγονότα, δραστηριότητες και εμπειρίες. Γι’ αυτό είναι κρυφό. Και γι’ αυτό ακριβώς δεν μπορεί να υποκατασταθεί ή να αντικατασταθεί από τα κοινωνικά δίκτυα.

Η τάση της εποχής για μαζική παροχή προσωπικών πληροφοριών και σκέψεων στα κοινωνικά δίκτυα βρίσκει τα πιο εύκολα θύματά της, τα παιδιά, να λειτουργούν ως «παπαράτσι» του ίδιου τους του εαυτού ή και των φίλων τους, αναρτώντας υπερβολικά πολλές, αφιλτράριστες και συχνά επικίνδυνες δημοσιεύσεις. Το πρόβλημα έχει επισημανθεί από υπεύθυνους φορείς, από τους γονείς, αλλά και από τους ίδιους τους νέους, που φαίνεται πως με την κατάλληλη βοήθεια είναι έτοιμοι να αντιδράσουν.

Σχετική μελέτη από το Κέντρο Ερευνών Pew, που εδρεύει στην Ουάσινγκτον, καταγράφει πως το 88% των εφήβων έχει την πεποίθηση ότι οι χρήστες το παρακάνουν με το να μοιράζονται υπερβολικά πολλές προσωπικές πληροφορίες στα κοινωνικά δίκτυα, ενώ σχεδόν οι μισοί (42%) δηλώνουν πως έχουν ήδη βιώσει την εμπειρία να δουν δημοσιεύσεις που τους αφορούν και που δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για να τις ελέγξουν ή να τις αλλάξουν.

Όπως τονίζει ο αμερικάνικος φορέας «Smart Social», που παραδίδει σεμινάρια στους γονείς για την ασφάλεια των παιδιών στο Διαδίκτυο, το πρώτο βήμα είναι η προσπάθεια να βοηθήσουμε τα παιδιά ώστε από νωρίς να κατανοήσουν τις επιπτώσεις της υπερέκθεσης της προσωπικής τους ζωής και πώς αυτή μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη ζωή και τη φήμη τους. Να καταλάβουν, δηλαδή, ότι όταν το παρακάνουν με τις δημοσιεύσεις στο Διαδίκτυο κάνουν τον εαυτό τους εύκολο στόχο.

5 αποτελεσματικοί τρόποι για να βοηθήσετε τα παιδιά να κατανοήσουν το θέμα

1.Μάθετέ τα να σκέφτονται πριν δημοσιεύσουν. Εξηγήστε πως δεν πρέπει να προχωρούν σε αναρτήσεις που, για παράδειγμα, δεν θα ήθελαν να τις δουν στο πρωτοσέλιδο μιας εφημερίδας. Μπορεί αύριο να μετανιώσουν για μία ανάρτηση που σήμερα ίσως φαίνεται αστεία. Πείτε τους πριν αποφασίσουν να δημοσιεύσουν κάτι να υποθέτουν ότι τη δημοσίευση θα δουν τέσσερα άτομα: ο καλύτερος φίλος τους, ο χειρότερος εχθρός τους, ο αγαπημένος καθηγητής τους και η μητέρα τους. Αν νιώσουν ότι δεν θέλουν κάποιος από αυτούς να δει την συγκεκριμένη ανάρτηση, τότε απλώς δεν πρέπει να την κάνουν.

2.Διδάξτε τους πως είναι απαγορευτικό να αναρτούν αποκαλυπτικές πληροφορίες. Η διεύθυνση του σπιτιού, το νούμερο του τηλεφώνου, η θέα από το διαμέρισμα, η τοποθεσία με στίγμα στο χάρτη (check in) μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέχρι και ως δεδομένα για επίδοξους διαρρήκτες, εκθέτοντας το παιδί σε κίνδυνο, αν, για παράδειγμα, συνοδευτούν με την ανάρτηση «μόνος στο σπίτι» ή «φεύγουμε όλοι για διακοπές». Ένας απλός τρόπος για να βοηθήσετε τα παιδιά να ξεχωρίζουν τι πρέπει να αναρτούν και τι όχι είναι να τους πείτε να μην ποστάρουν ό,τι δεν θα έλεγαν σε ένα τυχαίο άγνωστο άτομο που θα πέρναγε δίπλα τους στο δρόμο.

3.Εξηγήστε τους ότι στο Διαδίκτυο τίποτα δεν εξαφανίζεται. Κάθε ανάρτηση μπορεί να αναπαραχθεί και να μείνει στο Διαδίκτυο, ακόμη κι όταν εκείνα αποφασίσουν να τη σβήσουν. Δώστε έμφαση στο γεγονός ότι δεν μπορούν ποτέ να ξέρουν ποιος διαβάζει τα post τους, ακόμη και αν έχουν λάβει όλα τα μέτρα για να κάνουν τον λογαριασμό τους ασφαλή.

4.Δείξτε τους πως να κάνουν «ξεκαθάρισμα». Η εφαρμογή «οι αναμνήσεις σας στο Facebook», για παράδειγμα, επαναφέρει καθημερινά δημοσιεύσεις δύο, τριών, πέντε ετών. Μήπως η φωτογραφία με το εφηβικό ερωτικό φιλί είναι κάτι που στο μέλλον δεν θα θέλει να δει, ούτε το ίδιο το παιδί, αλλά ούτε και οι τότε φίλοι του; Ίσως να ισχύει το ίδιο και για την φωτογραφία με τα θλιμμένα emoji και το σπαρακτικό status χωρισμού ή για την δημοσίευση με τους συνεχείς καυγάδες των γονιών, την άγρια φιλονικία με έναν συμμαθητή, το κουτσομπολιό και το καυστικό σχόλιο για έναν φίλο. Προτείνετε στα παιδιά να κάνουν μια ετήσια αναδρομή στις δημοσιεύσεις τους. Αν αντιληφθούν ότι δημοσιεύουν πολλές προσωπικές τους στιγμές, θα κατανοήσουν και πόσο επικίνδυνη είναι η υπερέκθεση. Συμβουλέψτε τα να σβήσουν ό,τι θεωρούν πολύ προσωπικό ή ό,τι αντιλαμβάνονται πως προσβάλει άλλους.

5.Δώστε τους να καταλάβουν ότι οι κίνδυνοι της υπερέκθεσης δεν είναι θεωρητικοί. Μη διστάσετε να τους φέρετε παραδείγματα από τη διεθνή ειδησεογραφία με εφήβους που κινδύνεψαν ή έβαλαν άλλους σε κίνδυνο, από δημοσιεύσεις που έκαναν θεωρώντας τις αστείες, ανώδυνες ή ακίνδυνες.

Για τα παιδιά: 5 κανόνες που θα σας βοηθήσουν να αποφύγετε την υπερέκθεση

1.Να αποφεύγεις να μοιράζεσαι στα social media τις δραστηριότητες σου σε πραγματικό χρόνο.

2.Η προσωπική σου ζωή δεν πρέπει να προσφέρεται ως αντικείμενο συζήτησης στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης.

3.Το Διαδίκτυο δεν συγχωρεί. Πριν δημοσιεύσεις οτιδήποτε σκέψου ότι μπορεί να γίνει viral και να φτάσει ακόμη κι εκεί που δεν πρέπει.

4.Αν δεν μπορείς να είσαι ευγενικός, τότε καλύτερα μείνε σιωπηλός. Το να δημοσιεύεις κρυφές σκέψεις που μπορεί να πληγώσουν άλλους ή να σε εκθέσουν είναι άκρως επικίνδυνο και μπορεί να γίνει να λειτουργήσει ως μπούμερανγκ.

5. Στα κοινωνικά δίκτυα το λίγο είναι πολύ.

Πηγές

·         https://smartsocial.com/avoid-oversharing-online/

·         https://www.internetmatters.org/hub/question/can-i-encourage-child-share-safely-online/

·         http://www.pewinternet.org/2015/08/06/teens-technology-and-friendships/2015-08-06_teens-and-friendships_4-02/

·         http://www.pewinternet.org/2015/08/06/teens-technology-and-friendships/2015-08-06_teens-and-friendships_4-07/